Aspekty tolerancji

Treść

"Inny - Obcy - Swój - czyli tolerancja", tak brzmiał temat ostatniego spotkania, zorganizowanego przez Miejską Bibliotekę Publiczną w Jaśle w ramach Klubu Powiększania Wyobraźni, realizującego projekt READCOM - Kluby Czytelnicze dla Dorosłych. W dyskusji wzięli udział poeci regionalni oraz Wiesław Setlak, krytyk literacki związany z czasopismem "Topos" i "Nowa Okolica Poetów". Uczestnicy zapytani, czy są tolerancyjni odwoływali się do przykładów historycznych i własnych przeżyć. Mówiono o tym, że nikt nie ma monopolu na prawdę i istnieją granice tolerancji. Wypowiedzi pozwoliły stworzyć niejednorodny obraz problemu. Andrzej Ziaja przytoczył zdanie Winstona Churchilla, które jest wyrazem szacunku dla odmiennych poglądów: "Nie zgadzam się z tobą, ale będę walczył o to, byś miał prawo mówić to, co myślisz". Irena Becla opowiedziała historię zbrodni, która miała miejsce pewnej nocy wigilijnej na kresach w czasach jej dzieciństwa. Zaważyła ona na stosunkach polsko-ukraińskich, mimo że w tym czasie oba narody żyły w symbiozie. Poetka przeczytała własny tekst "Epitafium dla Huty Pieniackiej". Bogdan Mastej swój punkt widzenia na tolerancję seksualną przedstawił w humorystycznym eseju "Tolerancja po naszemu". Z kolei Zofia Błażej zauważyła, że indywidualizm artysty, u podstaw którego leży tradycja romantyczna, nie jest mile widziany, a jego odmienność wywołuje niejednokrotnie małostkowość i zawiść. W drugiej części spotkania Wiesław Setlak przedstawił własną impresję literatury austriackiej. Padły nazwiska noblistów Eliasa Canettiego i Alfredy Jelinek oraz Josepha Rotha ("Hiob", "Marsz Radetzkiego", "Legenda o świętym pijaku"). Według Setlaka na uwagę zasługuje Robert Musil, autor ponurej powieści "Człowiek bez właściwości", podejmującej tematykę zatracenia własnej tożsamości. Krytyk wspomniał też o "Demonach" Heimito von Doderera, gdzie dokonuje się "zdiablenie" jednostki na tle rozpadu monarchii austriacko-habsburskiej. Na zakończenie zaproponowano lekturę Zadie Smith: "Białe zęby" i "O pięknie". W powieściowym mikroklimacie tej emigrantki z Jamajki jak w lustrze odbijają się najważniejsze zagadnienia współczesności: tolerancja, asymilacja i tożsamość. W omawiany temat znakomicie się wpisała powieść "Śnieg" Orhana Pamuka, mówiąca o zderzeniu świata Europy i islamskiej Turcji. Podsumowaniem dyskusji stała się myśl Ryszarda Kapuścińskiego: "W naszym postmodernistycznym szumie (...) bezcenny jest ten mocny wyrazisty głos podnoszący takie wartości jak tożsamość, szacunek, dostrzeganie i poważanie drugiego - Innego". (ST) "Dziennik Polski" 2007-01-17

Autor: wa